Kazadan sonra kasko sigortasına başvuran birçok araç sahibi, beklenmedik şekilde “talebin reddedildiği” cevabıyla karşılaşabilir. Sigorta şirketlerinin ret gerekçeleri genellikle riskin teminat dışı olduğu veya sigortalının bir yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiasına dayanır; ancak bu iddiaların ispat yükü kural olarak sigortacıdadır.
Genel Kural: İspat Yükü Sigortacıdadır
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1409. maddesi uyarınca, rizikonun (kazanın) gerçekleştiğini ispat yükü sigortalıya/sigorta ettirene aittir; ancak rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya (sigorta şirketine) aittir. Bu, kasko uyuşmazlıklarında son derece belirleyici bir kuraldır: sigorta şirketi, “bu hasar poliçe kapsamı dışındadır” diyorsa, bunu kendisi ispatlamak zorundadır; sigortalının aksini kanıtlaması gerekmez.
İhbar Yükümlülüğünün İhlali İddiasında İspat Yükü Değişebilir
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 01.06.2023 tarihli, 2021/12754 Esas ve 2023/7392 Karar sayılı kararı, bu genel kuralın önemli bir istisnasını somutlaştırmaktadır. TTK m. 1446, sigortalının rizikonun gerçekleşmesi hâlinde sigortacıya doğru ve zamanında ihbar yapma (kazayı bildirme) yükümlülüğünü düzenler. Karara konu olayda, kazadan sonra olay yerinin terk edilmesi gibi ihbar/bildirim yükümlülüğüne aykırı bir davranış söz konusu olmuştur. Yargıtay, bu tür bir ihlal iddiasında ispat yükünün yer değiştirdiğini, yani artık sigortalının, ihbar yükümlülüğünü usulüne uygun yerine getirdiğini veya ihlalin kasten/kusurla gerçekleşmediğini göstermesi gerektiğini kabul etmiştir. (Yargıtay 4. HD., E. 2021/12754, K. 2023/7392, T. 01.06.2023)
Bu içtihadın pratik önemi büyüktür: sigorta şirketi, sigortalının kaza sonrası olay yerini terk ettiğini veya kazayı zamanında/doğru şekilde bildirmediğini somut delillerle ortaya koyabilirse, artık sigortalının bu iddiaya karşı kendi kusursuzluğunu ispatlaması gerekir. Bu nedenle her trafik kazasından sonra olay yerinde kalınması, kolluk tutanağı tutturulması ve kazanın sigorta şirketine derhâl (poliçede öngörülen süre içinde) bildirilmesi büyük önem taşır.
Kasko Ret Yazısına Karşı Ne Yapılabilir?
Sigorta şirketinin ret gerekçesi ile poliçe genel ve özel şartları karşılaştırılmalı, ret dayanağı olayın gerçekten sözleşmede öngörülen bir istisna kapsamına girip girmediği incelenmelidir. Sigortalı, önce şirketin itiraz mekanizmasına başvurabilir; sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru veya doğrudan asliye ticaret mahkemesinde dava yolu izlenebilir.
Kaynakça
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 1409, 1446.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/12754, K. 2023/7392, T. 01.06.2023 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta şirketi “riskli sürüş” gerekçesiyle talebimi reddedebilir mi?
Bu tür soyut ve genel gerekçeler tek başına yeterli değildir; sigorta şirketinin ret gerekçesini somut, poliçe şartlarına dayalı ve ispatlanabilir delillerle ortaya koyması gerekir.
Kaza sonrası alkol raporu alınmadıysa kasko reddedilebilir mi?
Poliçe özel şartlarında alkol/uyuşturucu etkisiyle kaza yapılması genellikle teminat dışı bırakılır; ancak bu durumun varlığını ispat yükü yine sigorta şirketindedir.
Kazayı geç bildirdim, bu tek başına reddi haklı kılar mı?
Otomatik olarak değil; gecikmenin sigortalının kusuruyla gerçekleştiği ve sigortacının zararına yol açtığı somut olayda değerlendirilmelidir; makul bir mazeret varsa ret gerekçesi zayıflar.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ücretli midir?
Belirli tutarların altındaki başvurular için düşük bir başvuru ücreti alınır; ancak bu yol, dava sürecine kıyasla genellikle daha hızlı sonuçlanır.
İlgili Yazılar
- DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) Hasar Tespiti ve Ödeme Süreci Nasıl İşler?
- Özel Sağlık Sigortasında Kapsam Dışı Bırakılan (Kronik) Hastalıklar
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay/Danıştay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın