Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özgü bir dilekçe için mutlaka bir avukata danışınız. Aşağıdaki örnek gerçek bir dosyaya değil genel bir şablona dayanır.
Boşanma davası sonucunda hükmedilen nafaka miktarı, zamanla değişen ekonomik koşullar ve tarafların mali durumundaki gelişmeler karşısında yetersiz kalabilir. Bu durumda nafaka alacaklısı, mahkemeden nafakanın artırılmasını talep edebilir. Bu yazıda nafaka artırım davasının yasal dayanağını, kimler tarafından açılabileceğini ve örnek bir dilekçe metnini ele alıyoruz.
Nafaka Artırım Davasının Yasal Dayanağı
Türk Medeni Kanunu m.176/4 uyarınca “tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.” Bu hüküm hem yoksulluk nafakası hem de kıyasen iştirak/tedbir nafakası artırımı davalarının temelini oluşturur. Maddenin son fıkrası ayrıca hâkime, istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda hangi ölçüde artırılacağını da karara bağlama yetkisi tanır — bu da uygulamada “otomatik artış” talebinin dayanağıdır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, artırılan nafakanın izleyen yıllarda TÜİK’in açıkladığı ÜFE-TÜFE ortalaması oranında kendiliğinden artmasına hükmedilmesini istikrarlı biçimde kabul etmektedir (Yargıtay 3. HD, E.2014/4336 K.2014/12972, T.02.10.2014).
📌 Uygulama notu: Otomatik artış talebi eklenmesi, alacaklı tarafı her yıl yeniden dava açma külfetinden kurtarır — dilekçede bu talebin ayrıca ve açıkça yazılması gerekir, aksi hâlde mahkeme kendiliğinden hükmetmez.
Nafaka Artırım Davasını Kimler Açabilir?
Davayı, lehine nafakaya hükmedilmiş olan taraf (nafaka alacaklısı) açar. Müşterek çocuk adına iştirak nafakası artırımı söz konusu ise, velayeti elinde bulunduran ebeveyn çocuk adına davayı takip eder. Davanın açılabilmesi için önceki nafaka kararının kesinleşmiş olması ve üzerinden makul bir süre geçmiş olması aranır; aksi hâlde “yeni bir durum oluşmadığı” gerekçesiyle dava reddedilebilir (Yargıtay 3. HD, E.2016/15719 K.2017/4200, T.29.03.2017).
Nafaka Artırım Dilekçesi Örneği
NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: …) — Adres: […]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — Adres: […]
DAVALI: [Ad Soyad] — Adres: […]
KONU: Davalı tarafından davacıya ödenmekte olan aylık […] TL nafakanın […] TL’ye artırılması ve artırılan miktarın izleyen yıllarda ÜFE-TÜFE ortalaması oranında kendiliğinden artırılması talebimizden ibarettir.
DAVA DEĞERİ: […] TL (aylık artış farkının bir yıllık toplamı üzerinden)
AÇIKLAMALAR:
1. Taraflar arasında görülen […] Aile Mahkemesi’nin […] E., […] K. sayılı ve […] tarihinde kesinleşen kararı ile davacı lehine aylık […] TL nafakaya hükmedilmiştir.
2. Kararın kesinleşmesinden bu yana geçen […] yıllık sürede TÜİK verilerine göre enflasyon […] oranında artmış; davacının/müşterek çocuğun barınma, eğitim, sağlık ve temel ihtiyaç giderleri de bu ölçüde yükselmiştir.
3. Buna karşılık davalının gelir ve mal varlığında […] yönünde bir değişiklik meydana gelmiştir; davalının hâlihazırdaki maddi durumu, talep edilen artırılmış nafaka miktarını karşılamaya elverişlidir.
4. TMK m.176/4 uyarınca gerek tarafların mali durumlarındaki değişiklik gerekse hakkaniyet gereği, mevcut nafakanın günün koşullarına uygun hale getirilmesi ve bundan böyle her yıl kendiliğinden TÜİK ÜFE-TÜFE ortalaması oranında artırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.175, 176, 330; HMK ilgili hükümleri ve sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER: […] Aile Mahkemesi’nin […] E. […] K. sayılı ilamı; nüfus kayıt örneği; TÜİK enflasyon verileri; eğitim/sağlık gider belgeleri; taraflara ait SGK/gelir kayıtları; banka hesap özetleri; tanık beyanı; gerektiğinde ekonomik-sosyal durum bilirkişi incelemesi.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı tarafından davacıya ödenmekte olan aylık […] TL nafakanın […] TL’ye artırılmasına, artırılan bu miktarın izleyen yıllarda TÜİK ÜFE-TÜFE ortalaması oranında kendiliğinden artırılmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Davacı Vekili
Av. Onur Akçınar
📌 Uygulama notu: Dava değeri, talep edilen aylık artış farkının bir yıllık toplamı üzerinden hesaplanır; harç ve vekâlet ücreti buna göre belirlenir.
Dilekçe Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Artırım kararı dava tarihinden itibaren hüküm ifade eder; geçmişe dönük fark talep edilemez — dava açmakta gecikmemek önemlidir.
- Önceki nafaka kararından bu yana makul bir süre geçmemişse dava reddedilebilir; genel uygulamada en az bir yıllık bir sürenin geçmiş olması aranır.
- İddiaların her biri somut belge ile desteklenmelidir: TÜİK enflasyon raporları, gider makbuzları, taraf gelir kayıtları.
- Otomatik artış talebi açıkça yazılmazsa mahkeme bu yönde kendiliğinden karar vermez.
- Nafaka yükümlüsünün gelirinde herhangi bir artış olmasa dahi, salt enflasyon/ihtiyaç artışına dayanarak dava açılabilir.
Kaynakça
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.175, 176.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2014/4336, K.2014/12972, T.02.10.2014 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2016/15719, K.2017/4200, T.29.03.2017 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka artırım davası hangi mahkemede açılır?
Davacının yerleşim yeri Aile Mahkemesinde, Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi Aile Mahkemesi sıfatıyla bakar.
Otomatik artış talep etmezsem ne olur?
Mahkeme kendiliğinden otomatik artışa hükmetmez; her yıl için ayrı dava açmanız gerekebilir, bu nedenle dilekçede açıkça talep edilmesi önerilir.
Davalının gelirinde artış olmasa da dava açılabilir mi?
Evet; TMK m.176/4 “malî durum değişikliği veya hakkaniyet” ayrımı yapar — yalnızca enflasyon/ihtiyaç artışına dayanarak da dava açılabilir.
Nafaka artırım davası ne kadar sürer?
Dosyanın yoğunluğuna, bilirkişi incelemesine ve mahkemenin iş yüküne göre değişmekle birlikte, süreç genellikle altı ay ile bir yıl arasında sonuçlanır.
Dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu mudur?
Nafaka artırım davaları dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir; doğrudan dava açılabilir.
İlgili Yazılar
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay/Danıştay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın