Kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen, resmî adıyla Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 16 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmiş; 7589 sayılı Kanun olarak 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Paket; İcra ve İflas Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Türk Medeni Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Noterlik Kanunu, Danıştay Kanunu ve idari yargıya ilişkin kanunlar başta olmak üzere toplam 13 kanunda değişiklik yapmaktadır. Bu yazıda 12. Yargı Paketi ile getirilen başlıca düzenlemeler başlıklar hâlinde ele alınmaktadır.
12. Yargı Paketi Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Kanunun 26'ncı maddesine göre yürürlük tarihleri madde bazında farklılık göstermektedir:
- Danıştay Kanunu’na ilişkin 3'üncü madde, 23 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayım tarihinde,
- Türk Medeni Kanunu’nda değişiklik yapan 11'inci ve 12'nci maddeler ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda değişiklik yapan 22'nci madde, yayım tarihinden itibaren üç ay sonra (31 Ekim 2026),
- Kanunun diğer maddeleri ise 31 Temmuz 2026 yayım tarihinde,
yürürlüğe girmiştir.
İcra ve İflas Hukukunda Getirilen Değişiklikler
Paket, cebri icra satışlarının Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) entegre elektronik satış portalı üzerinden yürütülmesine yönelik düzenlemeleri güçlendirmektedir. Bu kapsamda Türk Medeni Kanunu’nun 440'ıncı maddesinde yapılan değişiklikle, vasi tarafından talimat uyarınca yapılacak satışların da UYAP’a entegre elektronik satış portalında gerçekleştirileceği açıkça hükme bağlanmıştır. Aynı doğrultuda Türk Medeni Kanunu’nun 444'üncü maddesinin ikinci fıkrası değiştirilerek, satışın elektronik satış portalında açık artırmayla yapılacağı ve ihalenin vesayet makamının onamasıyla tamamlanacağı; onama kararının ise ihale gününden itibaren on gün içinde verilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Kanuna eklenen geçici madde uyarınca, İcra ve İflas Kanunu’nun 114'üncü maddesinde yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalara uygulanmayacak; bu artırmalar bakımından eski hükümler geçerliliğini koruyacaktır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda Değişiklik: Duruşmaya Uzaktan Katılım
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 149'uncu maddesine eklenen yeni fıkra ile, ses ve görüntü nakli yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmasına karar verilen kişiler bakımından önemli bir usul kolaylığı getirilmiştir. Buna göre; ikrar, yemin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh olma hâlleri hariç olmak üzere, bu kişiler hakkında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır. Düzenleme, 31 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Ceza Hukukunda Öne Çıkan Değişiklikler
TCK 158 – Hesap/IBAN Kiralama Fiiline İlişkin Ceza İndirimi
Türk Ceza Kanunu’nun 158'inci maddesine eklenen dördüncü fıkra ile, dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin; kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla, banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarının ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki bir hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına verme fiiliyle sınırlı olması hâlinde, verilecek cezanın yarı oranında indirileceği hükme bağlanmıştır. Uygulamada “hesap kiralama” olarak bilinen ve genellikle küçük bir menfaat karşılığında banka hesabının başkasının kullanımına açılması şeklinde ortaya çıkan bu fiillerde, katkının niteliği gözetilerek cezalandırmada oranlılık sağlanması amaçlanmaktadır.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Kurumunda Yeni Dönem
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle HAGB kurumu yeniden düzenlenmiştir. İki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasını gerektiren suçlarda HAGB kararı verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği konusunda kanaat oluşması ve mağdurun uğradığı zararın giderilmesi şartları korunmuştur. Buna karşılık işkence, eziyet ve Anayasa’nın 17'nci maddesi kapsamındaki kötü muamele niteliğindeki suçlarda HAGB kararı verilemeyecektir. Düzenlemenin en dikkat çekici yönü ise kanun yolunda yapılan değişikliktir: HAGB kararlarına karşı itiraz yolu kaldırılarak yerine istinaf yolu getirilmiş, böylece bu kararlar Bölge Adliye Mahkemelerinde (BAM) istinaf incelemesine, BAM kararları ise belirli hâllerde Yargıtay’da temyiz incelemesine tabi kılınmıştır.
İdari Yargıda Yapılan Düzenlemeler
Danıştay Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Danıştay’daki daire sayısının azaltılmasına ilişkin süre dört yıl daha uzatılmıştır. Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun ile İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda yapılan değişikliklerle ise, tek hâkimle görülebilecek dava türlerinin kapsamı genişletilmiştir. Buna göre; konusu belirli bir parasal sınırı aşmayan idari işlemlere (düzenleyici işlemler hariç) karşı açılan davalar ile öğrencilerin disiplin cezaları, sınıf geçme, yurt, kredi ve burs işlemlerine ve kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, harcırah, izin ve uyarma cezalarına ilişkin uyuşmazlıklar tek hâkim tarafından karara bağlanabilecektir. Bu düzenlemeyle, içtihadı yerleşmiş ve kurul incelemesi gerektirmeyen uyuşmazlıkların daha hızlı sonuçlandırılması amaçlanmaktadır.
Diğer Değişiklikler
Kanun ayrıca Noterlik Kanunu ve Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da da çeşitli usul ve uygulama değişiklikleri öngörmektedir. Bu değişiklikler, ilgili kanunların mevcut metinlerine doğrudan işlenmiş olup uygulamada usule ilişkin ayrıntıları etkilemektedir.
Genel Af veya İnfaz İndirimi Var mı?
Kamuoyunda sıklıkla gündeme gelen soru bakımından belirtmek gerekir ki, 12. Yargı Paketi kapsamında genel af niteliğinde bir düzenleme ya da toplu infaz indirimi öngören bir hüküm bulunmamaktadır. Kanun, esas olarak yargılama usullerinin hızlandırılması, dijitalleşme ve kanun yollarına ilişkin düzenlemeler içermektedir.
12. Yargı Paketi Kimleri Yakından İlgilendiriyor?
Getirilen değişiklikler farklı kesimleri farklı biçimlerde etkilemektedir:
- İcra takibi tarafları: Alacaklı veya borçlu sıfatıyla cebri icra sürecinde yer alanlar, açık artırma ve elektronik satış portalına ilişkin yeni usulden doğrudan etkilenecektir.
- Vasi tayin edilen veya vesayet altındaki kişiler: Vesayet makamının onama süreci ve elektronik satış zorunluluğu, vesayet altındaki malvarlığının satışında uygulanacak usulü değiştirmektedir.
- Dolandırıcılık soruşturması/kovuşturması tarafları: TCK 158'e eklenen fıkra, özellikle hesabını başkasına kullandıran ve genellikle asıl faille aynı ağır ceza kapsamında değerlendirilen kişiler bakımından önem taşımaktadır.
- Hakkında HAGB kararı verilen veya verilmesi ihtimali bulunan şüpheli/sanıklar: Kanun yolu değişikliği nedeniyle, HAGB kararlarına karşı başvuru stratejisinin yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir.
- İdari yargıda dava açan veya davalı taraf olan kamu görevlileri ve öğrenciler: Tek hâkimle görülecek dava kapsamının genişlemesi, bu tür uyuşmazlıkların daha kısa sürede sonuçlanmasını sağlayabilecektir.
Sonuç
7589 sayılı Kanun ile hayata geçirilen 12. Yargı Paketi; icra satışlarının dijitalleşmesinden duruşmalara uzaktan katılımda usul kolaylığına, HAGB kurumunun yeniden yapılandırılmasından idari yargıda tek hâkim uygulamasının genişletilmesine kadar geniş bir yelpazede değişiklik getirmektedir. Değişikliklerin bir kısmı derhal, bir kısmı ise üç aylık intibak süresinin ardından uygulanacağından, somut bir uyuşmazlıkta hangi hükmün ve hangi tarihten itibaren uygulanacağının ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.
Basit yaralama suçuna ilişkin detaylı bilgi için:
Ceza hukukuna ilişkin diğer yazılarımızı okumak için buraya tıklayabilirsiniz.
İlgili bir yazı olan Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde Ticareti Hakkında Yargıtay Kararı – Ceza Genel Kurulu, E. 2020/475 K. 2022/608 yazısını buraya tıklayarak okuyabilirsiniz.
Avukat Onur AKÇINAR – Kırklareli
Telefon: 0543 392 10 59
Avukat İrem KURBAN AKÇINAR – Kırklareli
Bir yanıt yazın