Kira sözleşmelerinde ev sahiplerinin en sık başvurduğu güvencelerden biri, kiracıdan sözleşmeyle birlikte veya ayrıca alınan tahliye taahhütnamesidir. Ancak bu belgenin geçerliliği, uygulamada sık tartışılan ve kiracıların çoğu zaman yanlış bildiği bir konudur.
Tahliye Taahhütnamesi Nedir?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 352. maddesi uyarınca kiracı, kiralananın tesliminden sonra, kiraya verene karşı belirli bir tarihte kiralananı boşaltmayı yazılı olarak üstlenebilir. Kiracı bu tarihte kiralananı boşaltmazsa, kiraya veren, bu tarihten başlayarak 1 ay içinde icraya başvurmak veya dava açmak suretiyle kira sözleşmesini sona erdirebilir.
En Kritik Şart: Taahhüt, Kira İlişkisi Kurulduktan Sonra Verilmelidir
Yargıtay’ın yerleşik ve istikrarlı içtihadına göre, tahliye taahhüdünün geçerli sayılabilmesi için kiracının bunu serbest iradesiyle vermiş olması esastır. Kira sözleşmesinin imzalanmasıyla eş zamanlı olarak (sözleşmeyi imzalamamak baskısı altında) alınan bir taahhüt, kiracının kira sözleşmesini akdedebilmek için zorunlu kaldığı, dolayısıyla serbest iradesini yansıtmayan bir belge sayılabilir ve bu durum ispatlanırsa taahhüt geçersiz kabul edilir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 13.02.2012 tarihli, 2011/13867 Esas ve 2012/2026 Karar sayılı kararında, taahhütnamenin kira ilişkisi devam ederken (sözleşmeden sonraki bir tarihte) verildiğinin tespit edildiği bir olayda şu ilkeye yer verilmiştir: “Kira sözleşmesinin herhangi bir zamanda sona erdirilmesi amacı ile taahhütname verilmesine yasal bir engel yoktur… Boş kağıda imza atan kimsenin bunun sonucuna katlanması gerekir.” (Yargıtay 6. HD., E. 2011/13867, K. 2012/2026, T. 13.02.2012) Karar, kiracının taahhüdün “boş olarak verildiği ve anlaşmaya aykırı doldurulduğu” iddiasını, bunu aynı kuvvette yazılı bir belge ile kanıtlayamadığı sürece kabul etmemiştir.
Boş Kağıda İmza: İspat Yükü Kime Aittir?
Uygulamada en sık karşılaşılan savunma, taahhüdün boş bir kağıda imzalatıldığı ve sonradan doldurulduğu iddiasıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik içtihadına göre, boş kağıda imza atan kişi kural olarak bunun sonuçlarına katlanmak zorundadır; ancak kiracı, taahhüdün kira sözleşmesiyle eş zamanlı ve baskı altında boş olarak imzalatıldığını (örneğin tanık beyanları, taahhütnamenin matbu/standart formatı gibi güçlü karinelerle) ispatlayabilirse, taahhüt geçersiz sayılabilir. Bu ispat yükü kiracıya aittir ve aşılması kolay değildir.
Tahliye Taahhüdüne Dayalı İcra Takibi
Kiraya veren, geçerli bir tahliye taahhüdüne dayanarak doğrudan icra dairesine başvurup tahliye emri gönderebilir (İİK m. 272-276 kapsamında “ilamsız tahliye” yolu). Kiracı bu emre 7 gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir ve tahliye gerçekleştirilebilir; itiraz edilirse kiraya veren itirazın iptali ve tahliye davası açmak durumunda kalır.
Kaynakça
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 352.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 272-276.
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2011/13867, K. 2012/2026, T. 13.02.2012 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Tahliye taahhüdünde tarih boş bırakılmışsa geçersiz olur mu?
Hayır; Yargıtay, düzenleme tarihi yazılı olmayan ancak kiracının serbest iradesiyle imzaladığı taahhütnameleri de -ilgili kanuni hak (BK m. 31 kapsamında iptal davası açma hakkı) süresinde kullanılmadığı sürece- geçerli kabul etmektedir.
Taahhüdün baskı altında imzalatıldığını nasıl ispatlarım?
Tanık beyanları, taahhütnamenin kira sözleşmesiyle aynı tarihte ve aynı kalemle/matbu formatta düzenlenmiş olması gibi karineler kullanılabilir; ancak ispat külfeti ağırdır ve genellikle güçlü delil gerektirir.
Kiracı taahhüt ettiği tarihten önce ayrılırsa ne olur?
Kiracının erken tahliyesi kiraya veren açısından bir sorun oluşturmaz; taahhüt, kiracının belirtilen tarihe kadar kiralananda kalabileceği anlamına gelmez, yalnızca en geç o tarihte tahliye edeceğine dair bir üst sınır taahhüdüdür.
Birden fazla tahliye taahhütnamesi imzalanabilir mi?
Evet; taraflar kira ilişkisi devam ederken yeni bir taahhütname düzenleyerek önceki tarihleri güncelleyebilir; bu durumda en son ve geçerli taahhütname esas alınır.
İlgili Yazılar
- Kira Bedelini Ödemeyen Kiracının Temerrüt Nedeniyle Tahliyesi
- İhtiyaç Sebebiyle Tahliye Davası Nedir?
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın