Trafik kazası mağdurlarının çoğu, doğrudan dava açmanın en hızlı yol olduğunu düşünür; oysa kanun, dava yoluna gitmeden önce zorunlu trafik sigortası (ZMSS) şirketine yazılı olarak başvurulmasını zorunlu bir ön adım olarak düzenlemiştir. Bu adımın atlanması, davanın usulden reddiyle sonuçlanabilir.
Yasal Dayanak: KTK m. 97
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca, zarar gören kişinin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşu, başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamazsa veya verilen cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir.
Başvuru Nasıl Yapılır, Hangi Belgeler Gerekir?
Başvuru, sigorta şirketinin merkez veya şubelerinden birine, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında belirtilen belgeler eklenerek yazılı olarak yapılmalıdır. Genellikle istenen belgeler arasında kaza tespit tutanağı, varsa bilirkişi/ekspertiz raporu, hasar fotoğrafları, tedavi giderlerine ilişkin faturalar ve kimlik/araç ruhsatı bilgileri yer alır. Başvurunun yazılı yapıldığının ispatı önemlidir; bu nedenle noter kanalıyla, iadeli taahhütlü mektupla veya sigorta şirketinin kayıt altına aldığı e-posta/başvuru portalı üzerinden yapılması önerilir.
Başvuru Yapılmadan Dava Açılırsa Ne Olur?
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 11.12.2018 tarihli, 2018/4932 Esas ve 2018/12056 Karar sayılı kararında, bu başvuru şartının niteliği netleştirilmiştir. Karara göre, sigorta şirketine (veya sigortasız araçlarda Güvence Hesabı’na) başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması hâlinde, mahkeme davayı doğrudan reddetmemeli; Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 115/2 uyarınca davacıya bu eksikliği tamamlaması için kesin süre vermelidir: “Salt yazılı başvuru hususu belirli bir süre verilerek tamamlanabilecek dava şartı niteliğinde olmakla, mahkemece davacılara… yazılı müracaat etmeleri için kesin süre verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.” (Yargıtay 17. HD., E. 2018/4932, K. 2018/12056, T. 11.12.2018)
Bu, önemli bir güvencedir: başvuru şartını atlayarak dava açan bir mağdur, davası doğrudan reddedilmeden önce eksikliği tamamlama fırsatı bulur. Ancak bu süreç zaman kaybına ve ek masrafa yol açacağından, davadan önce usulüne uygun başvuru yapmak her zaman daha güvenli ve hızlı bir yoldur. (Not: Bu konuda Yargıtay dairelerinde farklı gerekçelerle karşı oy da bulunmaktadır; bazı görüşler başvuru şartının dava açılmadan önce kesin olarak yerine getirilmesi gerektiğini savunmaktadır — bu nedenle başvurunun dava açılmadan önce eksiksiz yapılması en güvenli yaklaşımdır.)
15 Günlük Süre Dolduktan Sonra Ne Yapılmalı?
Sigorta şirketi süresinde cevap vermez veya teklifi yetersiz bulunursa, zarar gören iki seçenekten birini kullanabilir: doğrudan dava açmak, veya 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak. Bu ikinci yol, genellikle daha hızlı ve daha az masraflıdır.
Kaynakça
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 97.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 114, 115.
- Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2018/4932, K. 2018/12056, T. 11.12.2018 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta şirketine e-posta ile yapılan başvuru geçerli sayılır mı?
Uygulamada e-posta yoluyla yapılan ve sigorta şirketine ulaştığı ispatlanabilen başvurular, yazılı başvuru şartını yerine getirmiş sayılabilmektedir; ancak ispat gücü daha yüksek olan noter veya taahhütlü posta yolu tercih edilebilir.
15 gün içinde hiç cevap gelmezse ne olur?
Sigorta şirketinin süresinde yazılı cevap vermemesi, zarar görene dava açma veya tahkime başvurma hakkı doğurur; ayrıca bu durum sigorta şirketinin temerrüde düşmesi bakımından da sonuç doğurabilir.
Bu başvuru şartı arabuluculuktan önce mi yapılmalıdır?
Evet; önce sigorta şirketine yazılı başvuru, ardından (dava şartı arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıklarda) arabuluculuk süreci işletilmelidir; süreçlerin doğru sırayla yürütülmesi hak kayıplarını önler.
Güvence Hesabı’na başvuru için de aynı süre ve usul mü geçerlidir?
Evet; sigortasız veya sigortası tespit edilemeyen araçların yol açtığı kazalarda, aynı 97. madde usulü Güvence Hesabı’na yapılacak başvuru için de kıyasen uygulanır.
İlgili Yazılar
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Trafik kazası tazminatı ile ilgili sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın