Asliye ceza mahkemesinin görev ve yetkileri, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 11. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, “Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işlere asliye ceza mahkemelerince bakılır” Yani diğer bir ifade ile Asliye Ceza Mahkemeleri genel görevli mahkemelerdir.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 3. maddesi, mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlendiğini ifade edilmektedir. Ayrıca, asliye ceza mahkemeleri, tek hâkimli mahkemeler olarak faaliyet göstermektedir. Yukarıda bahsedildiği üzere asliye ceza mahkemeler, genel olarak daha hafif suçlarla ilgili davalara bakmakla yetkilidir. Bu suçlara örnek vermek gerekirse:
- Kasten yaralama
- Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu
- Tehdit
- Hakaret
- Hırsızlık
- İftira
- Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu
- Uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu
- Uyuşturucu madde kullanma suçu
- Uyuşturucu madde bulundurma suçu
- Güveni kötüye kullanma suçu
- Özel belgede sahtecilik
- Askeri yasak bölgelere girme suçu
- Gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık suçu
- Israrlı takip
- Dolandırıcılık
- Suç üstlenme suçu
- Suç uydurma suçu
- Suçluyu kayırma suçu
- Yalan tanıklık suçu
- Yalan yere yemin suçu
Asliye ceza mahkemeleri ile ağır ceza mahkemelerini ayıran bir diğer husus ise Ağır Ceza Mahkemesi heyet tarafından yönetilir ve karar alınırken, Asliye Ceza Mahkemesi, tek hâkim ile çalışır. Sonuç olarak, asliye ceza mahkemeleri, belirli suç türleri dışında kalan ceza davalarına bakmakla yetkili olup, bu yetki kanunlarla belirlenmiştir.
Asliye Ceza Mahkemesinde Savcı Bulunur Mu?
Cumhuriyet savcısının katılmaması kuralı, 31 Mart 2011 tarihli 6217 sayılı Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kabul edilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan değişiklikle bu uygulamaya son verilmiştir. Aynı zamanda benzer doğrultuda olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AHİM), 2024 tarihli İmret/Türkiye kararında, bu uygulamanın adil yargılanma hakkını ihlal ettiği sonucuna varmış ve bu durumun yargılamanın dürüstlük ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir. Bu sebeple, günümüzde asliye ceza mahkemelerinde savcının duruşmalara katılması zorunludur.
Avukat Onur AKÇINAR – Kırklareli
Telefon: 0543 392 10 59
“Açık Görüş & Kapalı Görüş Nedir? Farkları Nelerdir?” yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın