Soruşturma Nedir?

Soruşturma Nedir? – CMK 160

Soruşturma: Ceza yargılaması içerisindeki aşamalarından biri olan soruşturma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun (CMK) 2. maddesinde tanımlanmıştır.

“Soruşturma: Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi” ifade eder.

Soruşturma evresinde yapılan tüm usûli işlemler gizli olarak ancak yazılı şekilde yapılır. (CMK m.157, 169/1)

Soruşturma Süreci Nasıl İlerler?

Suç şüphesine karşı soruşturmaya başlanılabilmesinin maddi koşulu, o suça ilişkin başlangıç şüphesinin var olmasıdır. Başlangıç şüphesi, soyut bir izlenimle değil; suçun işlendiği izlenimini uyandıran somut vakıalar ile oluşur. Ancak burada başlangıç şüphesi ya da basit şüphe suçun işlendiği izleniminin oluşmasını ifade etmektedir. Söz konusu duruma ilişkin pek çok Yargıtay kararı da bulunmaktadır. Başlangıç şüphesinin bulunup bulunmadığını değerlendirme yetkisi, Cumhuriyet savcısına aittir.

CMK 6.maddede “makul şüphe” tanımlarak “Makul şüphe, hayatın akışına göre somut olaylar karşısında genellikle duyulan şüphedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında makul şüphe, ‘‘kişinin suç işlediği konusunda, objektif gözlemciyi iknaya yeterli olgu ve bilgilerin bulunması’’ olarak tanımlanmıştır. Bu şüphenin, hukuka uygun olarak elde edilmiş her türlü delile dayanması gerektiğinde kuşku yoktur.

Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler. Yeterli şüphe”, şüphelinin müsnet suçtan yargılanması için gerekli ve yeterli olan şüphe derecesini ifade eder.

Soruşturmanın Gizliliği Nedir?

Söz konusu süreçte gizlilik yanlış anlaşılmamalıdır. Uygulamada dosyada gizlilik kararı olması denilen hal istisna olup, kaynağını CMK 153/2 maddesinden alır.

Ancak bahsettiğimiz soruşturmanın gizliliği kavramında soruşturma dosyası ilgilileri tarafından incelenebilir, örneği alınabilir. Ancak soruşturma dosyasını incelemesi akabinde elde ettiği bilgileri yalnızca müvekkilinin yasal haklarını yerine getirmek ve avukatlık görevini gerçekleştirmek için kullanabilir; bu bilgileri gizliliği ihlal edecek şekilde üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşamaz.

Söz konusu kanunun amacı masumiyet karinesini ihlal etmemek ve doğru şekilde yargılamanın yapılabilmesini sağlamaktır.

Soruşturma Evresinde Koruma Tedbirler Nelerdir?

Ceza Muhakemesi Kanunumuzun 90. madde ile 145. maddeleri arasında yer almaktadır. Bunlar kısaca:

1. Yakalama,
2. Gözaltına alma,
3. Tutuklama,
4. Adli kontrol altına alma,
5. Güvence alma,
6. Arama ve elkoyma,
7. Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi,
8. Gizli soruşturmacı görevlendirilmesi ve teknik araçlarla izlemedir.

“İddianame Nedir?” isimli yazımıza buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Ceza hukukuna ilişkin diğer yazılarımızı okumak için buraya tıklayabilirsiniz

Avukat Onur AKÇINAR – Kırklareli – Telefon: 0543 392 10 59

Avukat İrem KURBAN AKÇINAR – Kırklareli – Telefon: 0552 359 39 77