Bir arsa üzerine bina inşa edildiğinde ya da mevcut bir yapı yıkılıp yeniden yapıldığında, tapu kütüğündeki niteliğin gerçek duruma uydurulması gerekir. Uygulamada sıkça karışan bu işlem, doğrudan dava yoluyla değil, belirli bir idari prosedürle sonuçlandırılır.
Cins Tashihi Nedir?
Cins tashihi, tapu kütüğünde kayıtlı bir taşınmazın niteliğinin (örneğin arsa iken üzerine bina yapılması, ya da bina iken yıkılıp arsa hâline gelmesi) değiştirilerek yeni niteliğiyle tapu kütüğüne tescil edilmesi işlemidir. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi’nin 06.05.2010 tarihli, 2010/4502 Esas ve 2010/5326 Karar sayılı kararı, cins tashihinin uygulamada en çok; arsa/araziler üzerine yeni bina yapılması, mevcut binanın yıkılıp yeniden yapılması veya mevcut binanın yıkılarak arsaya dönüştürülmesi şeklinde karşımıza çıktığını belirtmektedir. (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2010/4502, K. 2010/5326, T. 06.05.2010)
Cins Tashihi İçin Doğrudan Mahkemeye Dava Açılabilir mi?
Anılan Yargıtay kararına göre hayır. Karar, cins tashihi işleminin gerçekleştirileceği yerin tapu sicil müdürlüğü olduğunu, dolayısıyla ilgilinin doğrudan mahkemeden terkin veya cins tashihi talebiyle dava açamayacağını açıkça vurgulamıştır. Somut olayda, davacının tapu kaydındaki bir belirtmenin (muhdesat kaydının) terkinini doğrudan mahkemeden istemesi üzerine, mahkemenin bu talebi “yargı yolu” bakımından reddettiği ve bunun isabetli bulunduğu görülmektedir.
Cins Tashihi Süreci Nasıl İşler?
Karara göre süreç şu şekilde işler: İlgili kişi, ilgili kadastro müdürlüğü veya şefliğine başvurur; kadastro elemanları önce tescil istem belgesini düzenler, sonra mahalline giderek krokili beyanname tanzim eder. Tamamlanan işlem tapu sicil müdürlüğüne havale edilir ve nihayetinde kütüğe tescil ile sonuçlanır. Yeni bina inşası, bina yıkılıp yeniden yapımı veya binanın yıkılarak arsaya dönüşmesi hâllerinin her biri için bu idari prosedür benzer şekilde işletilir.
Muhdesat (Üzerindeki Yapı) Sahipliği ile Cins Tashihi İlişkisi
Uygulamada sıkça karşılaşılan bir durum, tapu kaydının “beyanlar hanesinde” bir başkasına ait muhdesat (bina, ağaç gibi yapı/tesis) belirtmesinin bulunmasıdır. Kadastro Kanunu m. 19/2 uyarınca bu tür belirtmeler, hak sahibinin adı, cinsi ve iktisap sebebi gösterilerek tutanağa ve kütüğe işlenir; ancak bu hak, arazi mülkiyetinden bağımsız, salt şahsi bir hak niteliğindedir. Böyle bir belirtmenin terkini de yine tapu sicil müdürlüğü nezdinde, TMK m. 1012 ve m. 1026 çerçevesinde yürütülen bir işlemdir; doğrudan mahkemeden istenemez.
Kaynakça
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu, m. 19.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 1012, 1019, 1026.
- Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2010/4502, K. 2010/5326, T. 06.05.2010 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Yeni yaptırdığım binayı tapuya nasıl tescil ettirebilirim?
Kadastro müdürlüğü veya şefliğine başvurarak tescil istem belgesi ve krokili beyanname düzenletmeniz, ardından işlemin tapu sicil müdürlüğünce kütüğe işlenmesini sağlamanız gerekir.
Cins tashihi için doğrudan asliye hukuk mahkemesine dava açabilir miyim?
Hayır; Yargıtay içtihadına göre bu bir idari işlem olduğundan, doğrudan mahkemeden cins tashihi veya terkin talep edilemez, idari prosedürün işletilmesi gerekir.
Tapu kaydındaki muhdesat belirtmesinin terkini nasıl yapılır?
Tapu sicil müdürlüğüne başvurularak, hakkın sona erdiği gösterilip terkin talebinde bulunulur; kadastro elemanları zemin incelemesi yapar ve değişiklik beyannamesi düzenlenerek işlem tamamlanır.
Cins tashihi harca tabi midir?
Evet; işlem sırasında döner sermaye ücreti ve ilgili harçlar tahsil edilir, güncel tutarlar için ilgili tapu müdürlüğünden bilgi alınmalıdır.
İlgili Yazılar
- Kat İrtifakından Kat Mülkiyetine Geçiş Nasıl Yapılır?
- İmar Planına İtiraz ve İptal Davası Nasıl Açılır?
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın