Bankalardan kullanılan kredilerin teminatı olarak tesis edilen ipotekler, borcun ödenmemesi hâlinde alacaklıya, taşınmazı sattırarak alacağını tahsil etme imkânı tanır. Bu sürecin usulüne uygun işletilip işletilmediği, borçlu açısından hem taşınmazın elden çıkmasını hem de gereksiz masraflara katlanılmasını engelleyebilecek kritik bir konudur.
İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip Nedir?
İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 149 ve devamı maddelerinde düzenlenen bu takip yolu, alacaklının elindeki ipotek akit tablosuna dayanarak doğrudan icra dairesinden, borçluya ve varsa taşınmazın üçüncü kişi malikine icra emri gönderilmesini istemesiyle başlar. İpotek akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını içeriyorsa takip ilamlı, içermiyorsa (özellikle limit ipoteği/üst sınır ipoteği gibi teminat ipoteklerinde) kural olarak ilamsız olarak yürütülür.
Kredi Sözleşmelerine Dayalı İpoteklerde İhtarname Şartı
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 06.06.2017 tarihli, 2017/2656 Esas ve 2017/8833 Karar sayılı kararı, cari hesap veya kısa/orta/uzun vadeli kredi şeklinde işleyen kredilerde alacaklı bankanın, İİK m. 150/ı uyarınca borçluya usulüne uygun bir ihtarname tebliğ ettirmeden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibine geçemeyeceğini ve icra emri gönderemeyeceğini vurgulamıştır. Karara konu olayda, ihtarname tebliğinin usulsüz olduğu tespit edilmiş, bu nedenle icra emrinin iptaline karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2017/2656, K. 2017/8833, T. 06.06.2017)
İcra Emrine İtiraz: 7 Günlük Süreye Dikkat
İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte, İİK m. 149/a’nın göndermesiyle uygulanan İİK m. 33 uyarınca, icra emrine karşı itirazların tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine yapılması zorunludur. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 24.05.2016 tarihli, 2016/807 Esas ve 2016/14574 Karar sayılı kararında, icra emrinin tebliğinden 7 gün sonra yapılan başvurunun süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiği; mahkemenin süre aşımını gözetmeden işin esasına girerek karar vermesinin isabetsiz olduğu belirtilmiştir. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2016/807, K. 2016/14574, T. 24.05.2016) Bu süre, hak kaybına uğramamak için en kritik noktadır.
İtiraz veya Şikâyet Sebepleri Neler Olabilir?
Borçlu; ipotek akit tablosunun geçersizliği, borcun ödendiği, ihtarnamenin usulsüz tebliğ edildiği, ipoteğin teminat fonksiyonunun sona erdiği, faize ve fer’ilerine ilişkin hesap hatası bulunduğu gibi sebeplerle icra emrine itiraz edebilir. İtirazın niteliğine göre, sürecin kısmen (örneğin sadece icra emrinin iptali yönünde) veya tamamen (takibin iptali yönünde) sonuçlanması mümkündür; bu ayrım, dosyanın somut içeriğine göre icra mahkemesince değerlendirilir.
Kaynakça
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 33, 149, 149/a, 150/ı.
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2017/2656, K. 2017/8833, T. 06.06.2017 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2016/807, K. 2016/14574, T. 24.05.2016 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte icra emrine itiraz süresi kaç gündür?
İİK m. 149/a ve m. 33 uyarınca icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gündür; bu süre kaçırılırsa itiraz süreden reddedilir.
Banka ihtarname göndermeden doğrudan icra emri gönderebilir mi?
Kredi sözleşmesine dayalı, kayıtsız şartsız para borcu ikrarı içermeyen ipoteklerde hayır; İİK m. 150/ı gereği usulüne uygun ihtarname tebliği şarttır, aksi hâlde icra emri iptal edilebilir.
İhtarname usulsüz tebliğ edilmişse takip tamamen mi iptal edilir?
Hayır; Yargıtay uygulamasına göre bu durumda ilamsız takibe geçilmesine engel olmadığından, kural olarak sadece icra emrinin iptaline karar verilir, takibin tamamen iptaline gerek kalmaz.
İcra emrine itiraz nereye yapılır?
İtiraz, taşınmazın bağlı bulunduğu icra dairesinin yetki alanındaki icra mahkemesine, şikâyet/itiraz dilekçesiyle yapılır.
İlgili Yazılar
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın