Trafikte kesilen idari para cezalarının bir kısmı, radar hatası, yanlış araç tespiti veya usule aykırı tebligat gibi nedenlerle haksız olabilir. Bu durumda cezayı sessizce ödemek yerine, kanunda öngörülen kısa süre içinde doğru mercie itiraz etmek, hem cezanın iptalini hem de gereksiz bir kayıt oluşmasını önleyebilir.
İtiraz Süresi: 15 Gün
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinin 1. fıkrası, idari para cezasına karşı izlenecek yolu düzenler: “İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.” Bu hüküm, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün 03.05.2010 tarihli, 2009/268 Esas ve 2010/111 Karar sayılı kararında da esas alınmıştır. (Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, E. 2009/268, K. 2010/111, T. 03.05.2010)
Hangi Mahkemeye Başvurulur? İdare Mahkemesi mi, Sulh Ceza Hakimliği mi?
Uygulamada sık karışıklığa yol açan nokta, trafik para cezasının bir idari işlem olması nedeniyle idare mahkemesine mi, yoksa Kabahatler Kanunu kapsamında sulh ceza hakimliğine mi (eski adıyla sulh ceza mahkemesine) götürüleceğidir. Yukarıda anılan Uyuşmazlık Mahkemesi kararı bu tartışmayı netliğe kavuşturmuştur: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda, bu Kanun uyarınca verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemesinde dava açılabileceğine dair özel bir hüküm bulunmadığından, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesi gereğince genel görevli mahkeme sulh ceza hakimliğidir. Karar, “idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı” ilkesini vurgulayarak, trafik para cezalarına itirazın adli yargı (sulh ceza hakimliği) görev alanında olduğu sonucuna varmıştır. Yalnızca 2918 sayılı Kanun’un 116. maddesi kapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenen bazı özel tutanaklara karşı farklı bir usul öngörülmüş olabilir; bu nedenle ceza tutanağının dayandığı madde numarasının dikkatle incelenmesi gerekir.
Sulh Ceza Hakimliği Kararına Karşı Temyiz Yolu Kapalıdır
Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 12.10.2016 tarihli, 2015/34816 Esas ve 2016/21460 Karar sayılı kararı, itiraz sürecinin bir başka önemli özelliğine dikkat çekmektedir: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca idari para cezasına itiraz kararına karşı yalnızca itiraz kanun yolu açıktır; bu karar temyize konu edilemez. Kararda, temyiz dilekçesi olarak sunulan başvurunun itiraz mahiyetinde kabul edilerek ilgili mahkemede değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. (Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2015/34816, K. 2016/21460, T. 12.10.2016) Bu içtihattan çıkan pratik ders şudur: sulh ceza hakimliğinin itirazı reddeden kararına karşı bir üst dereceli mahkemeye (asliye ceza mahkemesine) itiraz edilebilir, ancak bu süreç de kanunda öngörülen kısa sürelere tabidir ve süre aşımı hâlinde inceleme yapılmaksızın ret kararı verilebilir.
İtiraz Dilekçesinde Nelere Dikkat Edilmeli?
İtiraz dilekçesinde, ceza tutanağının tarihi, sayısı, dayanağı olan kanun maddesi ve itiraz gerekçeleri (örneğin aracın o tarihte/o yerde bulunmadığı, radar cihazının kalibrasyon belgesinin bulunmadığı, tebligatın usulsüz yapıldığı gibi) somut delillerle desteklenerek açıkça belirtilmelidir. Süre, kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren işlemeye başladığından, tebligat tarihinin doğru tespiti büyük önem taşır.
Kaynakça
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, m. 3, 27, 29.
- Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, E. 2009/268, K. 2010/111, T. 03.05.2010 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
- Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2015/34816, K. 2016/21460, T. 12.10.2016 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
İtiraz süresini kaçırırsam ne olur?
15 günlük süre kaçırıldığında idari para cezası kesinleşir ve genel olarak icra takibi yoluyla tahsil edilir; bu nedenle tebligatı aldıktan hemen sonra harekete geçilmesi önemlidir.
İtiraz ettiğimde cezayı ödemem gerekir mi?
İtiraz süreci devam ederken ödeme zorunlu değildir; ancak itirazın reddedilmesi hâlinde ceza, gecikme faizi işlemeden önce ödenmeye devam eder, bu nedenle sürecin takip edilmesi gerekir.
Radar cezasına itiraz ederken hangi belgeler istenebilir?
Radar cihazının kalibrasyon/muayene belgeleri, ölçüm görüntüleri, tebligat evrakları gibi belgeler talep edilebilir; bu belgelerdeki eksiklik veya usulsüzlük itirazı güçlendirebilir.
Ehliyetin geri alınmasına ilişkin işlemler de aynı sürece mi tabidir?
Sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin idari işlemler farklı özel usul kurallarına tabi olabilir; bu nedenle ceza tutanağının niteliğine göre ayrı bir değerlendirme yapılması gerekir.
İlgili Yazılar
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın