Ortaklığın giderilmesi davası paylı ya da elbirliği mülkiyete tabii taşınır ya da taşınmaz malın ortaklar arasında paylaştırılmasını ya da fiili paylaşım imkansız ise satış yöntemi ile yasal olarak paylarının karşılığının kendilerine verilmesini sağlayan dava türüdür.
Yukarıda açıkladığımız üzere ortaklığın giderilmesi Aynen taksim(bölme) suretiyle ya da Satış suretiyle olmak üzere iki yol ile mümkündür.
Ortaklığın giderilmesi davalarında dikkat edilmesi gereken diğer husus ise 1 Eylül 2023 tarihi itibari ile dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabii olmasıdır. (6325 sayılı Kanun m.18/B)
Ortaklığın giderilmesi davasını herhangi bir paydaş açabilir. Söz konusu davada tüm paydaşların yer alması da gerekmektedir. Bu sebeple paydaşlığı gösterir belge uyarınca diğer paydaşlar da davaya dahil edilmelidir.(mirasçılık durumunda veraset ilamı, paylı mülkiyet halinde tapu kaydı…)
Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Yetkili ve Görevli Mahkeme
Ortaklığın giderilmesi davalarında yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi, görevli mahkeme ise Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Mahkeme Harç ve Giderleri
Dava giderleri başlığı altında kişi sayısına göre değişmekle birlikte; ücret yatırılmakla birlikte sonrasında gayrimenkulün satış yoluyla paylaştırılmasına karar verilmesi halinde, taşınmaz malın satış bedelinden bir ortağın payına düşecek paranın binde 11,38’i kadar nisbi karar ve ilam harcı alınmaktadır. Taşınmaz malın aynen taksim suretiyle paylaştırmaya karar verilmesi halinde gayrimenkul değerinin binde 4,55’i oranında nisbi karar ve ilam harcına hükmedilecektir.
Her ne kadar davayı açan paydaş dava harcını ve mahkeme giderlerini davanın başında ödemek zorunda kalsa da davanın sonunda mahkeme giderleri ve maktu avukatlık ücretleri payları oranında taraflara yükletilir. Söz konusu davayı paydaşlardan biri ya da bir kısmı açmış olsa da karşı vekalet ücreti(maktu) ya da ücretin tamamının karşı tarafa yükletilmesi gibi bir durum söz konusu olmaz. Söz konusu davada taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olup, sonuçta kazanan ve kaybeden taraftan söz edilemeyeceğinden, herkes davadan aynı şekilde etkilenir.(Yargıtay 14 HD E: 2018/3375, K: 2021/3072, T: 27.04.2021 )
Satış Suretiyle İzale-i Şuyu (Ortaklığın Giderilmesi)
Taşınmazın aynen taksimi mümkün değilse ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilir. Uygulamada genel olarak hem taraf sayısının fazlalı hem de çoğunlukla var olan taşınmazın eşit olarak bölünemez olduğundan satış suretiyle yapılması tercih edilir. Taşınmaz malın satışı, mahkeme vasıtasıyla değil mahkemede karar verilerek dosya sonrasında (o yerde bulunup bulunmamasına göre) satış memurluğu veya icra dairesi marifetiyle yapılır. Satış açık arttırma yoluyla yapılmalıdır. Ancak tüm paydaşların bir araya gelmesiyle satışın ortaklar arasında yapılması hususunda oybirliğiyle anlaşarak satışı kendi aralarında yapabilirler. Aynı zamanda herkesin anlaşamaması durumunda da açık arttırma yolu ile satışa giren bir paydaş bu satışta kendi payını ödemek zorunda kalmaz.
Davanın bitimi ile dava konusu malın satış aşamasına geçilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Muhdesatın Aidiyeti Konusunda Çekişme (Muhdesatın aidiyeti davaları)
Ortaklığın giderilmesi davasının konusu taşınmazda bulunabilecek bina, ağaç vesair bütünleyici parçaların mülkiyeti konusunda pek çok ihtilaf ya da iddia olabilir. Ancak bu tartışmalar için ayrı bir dava açılması gerekir. Bu iddianın ortaklığın giderilmesi davasında dile getirilmesi halinde HMK’nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilir.
Muhdesatın aidiyeti davası hakkında daha detaylı bilgi için bu konudaki yazımızı buraya tıklayarak okuyabilirsiniz.
Avukat Onur AKÇINAR – Kırklareli
Bir yanıt yazın