Kısmi süreli (part-time) çalışma, günümüzde özellikle esnek çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte sıkça başvurulan bir istihdam biçimidir. Bu şekilde çalışan işçilerin de tam süreli çalışanlarla eşit temel haklara sahip olduğu, ancak bazı hakların çalışma süresiyle orantılı hesaplandığı bilinmelidir.
Kısmi Süreli Çalışma Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca işçinin normal haftalık çalışma süresinin (45 saat), işyerindeki tam süreli emsal işçiye göre önemli ölçüde altında belirlenmesi hâlinde, kısmi süreli iş sözleşmesinden söz edilir.
Ayrımcılık Yasağı ve Ücret
Kanun, işverenin kısmi süreli çalışan işçiye, sırf bu nedenle tam süreli emsal işçiye göre farklı veya daha az elverişli bir muamele yapmasını yasaklar. Kısmi süreli işçiye ödenecek ücret ve sosyal yardımlar, çalıştığı süreye orantılı olarak tam süreli emsal işçininkiyle aynı esaslara göre belirlenir.
Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı ve Yıllık İzin
Kısmi süreli çalışan işçiler de şartları oluştuğunda kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır; ancak tazminat hesabında fiilen çalışılan süre ve ücret esas alınır. Yıllık ücretli izin hakkı bakımından da işyerinde 1 tam yıl doldurma şartı aranır ve izin süresi kıdeme göre belirlenen gün sayısı üzerinden (asgari 14 gün) hesaplanır; ücreti ise kısmi süreli çalışmaya göre orantılanır.
Tam Süreli Pozisyona Geçiş Hakkı
İş Kanunu m. 13/3 uyarınca işveren, işyerinde açılan tam süreli pozisyonları, uygun niteliklere sahip kısmi süreli çalışan işçilere bildirmekle yükümlüdür. Bu düzenleme, part-time çalışanların tam zamanlı bir kadroya geçiş imkânını kolaylaştırmayı amaçlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Kısmi süreli çalışan işçi de kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet, kısmi süreli çalışan işçiler de kıdem tazminatı şartlarını sağladıklarında bu haktan yararlanır; hesaplama, işçinin fiilen aldığı ücret ve kıdem süresi esas alınarak yapılır.
Part-time işçiye SGK primi yatırılır mı?
Evet, kısmi süreli çalışan işçiler için de fiilen çalışılan gün ve kazanç üzerinden SGK primi yatırılması zorunludur.
İşveren, kısmi süreli çalışana daha düşük saatlik ücret ödeyebilir mi?
Hayır, işveren sırf kısmi süreli çalıştığı için işçiye, aynı işi yapan tam süreli emsal işçiye göre daha düşük bir saatlik ücret veya daha az elverişli çalışma koşulu uygulayamaz.
Kısmi süreli sözleşme yazılı yapılmak zorunda mıdır?
Evet, kısmi süreli iş sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve çalışma süresi ile dağılımının sözleşmede açıkça belirtilmesi gerekir.
Bir yanıt yazın