Uzaktan çalışma, işçinin iş görme edimini işyeri dışında, teknolojik iletişim araçları kullanarak yerine getirdiği bir çalışma şeklidir. 4857 sayılı İş Kanunu’na 2016 yılında eklenen ek 14. madde ve buna dayanılarak çıkarılan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, bu çalışma biçimini düzenlemektedir.
Uzaktan Çalışma Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Uzaktan çalışma ilişkisinin yazılı bir sözleşmeyle kurulması zorunludur. Sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan ekipman ile bunların korunmasına ilişkin kurallar, işverenin işçiyle iletişim kurma usulü ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin bilgilere yer verilmesi gerekir.
Uzaktan Çalışanın Temel Hakları Korunur mu?
Uzaktan çalışma, işçiyi İş Kanunu’nun kapsamı dışına çıkarmaz. Bağımlılık unsuru devam ettiğinden, çalışma süresi sınırları, fazla çalışma ücreti, ücret rejimi, yıllık ücretli izin ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler uzaktan çalışan işçiler için de aynen uygulanır.
İşveren, uzaktan çalışanın da diğer çalışanlarla eşit muamele görmesini sağlamakla, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla ve gerekli bilgilendirmeyi yapmakla yükümlüdür.
Çalışma Süresi ve Fazla Mesai
Uzaktan çalışmada da haftalık 45 saatlik yasal çalışma süresi sınırı geçerlidir. Bu sınırı aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır ve İş Kanunu m. 41 uyarınca zamlı ücrete tabidir; ancak fazla çalışmanın işveren talimatıyla ve belgelenebilir şekilde yaptırılmış olması, ispat açısından önem taşır.
Ekipman ve Masrafların Karşılanması
İşin yapılması için gerekli malzeme ve iş araçlarının, aksi kararlaştırılmamışsa işveren tarafından sağlanması esastır. Uzaktan çalışmanın yapılmasından kaynaklanan mal ve hizmet maliyetlerinin ne şekilde karşılanacağı da sözleşmede belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzaktan çalışan işçi de kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır mı?
Evet, uzaktan çalışma iş sözleşmesinin niteliğini değiştirmez; şartları oluştuğunda uzaktan çalışan işçiler de kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır.
İşveren, işçiyi tek taraflı olarak uzaktan çalışmaya geçirebilir mi?
Hayır, uzaktan çalışmaya geçiş kural olarak tarafların yazılı anlaşmasına bağlıdır; işveren bunu işçinin onayı olmaksızın tek taraflı olarak dayatamaz, aksi hâlde çalışma koşullarında esaslı değişiklik söz konusu olur.
Uzaktan çalışanın iş kazası hâlinde hakları var mıdır?
Evet, uzaktan çalışma sırasında işle ilgili olarak meydana gelen kazalar da iş kazası kapsamında değerlendirilebilir ve işçi bu kapsamdaki haklardan yararlanabilir.
Her iş uzaktan çalışmaya uygun mudur?
Hayır, Uzaktan Çalışma Yönetmeliği uyarınca işin niteliği gereği işyerinde yapılması zorunlu olan işler (tehlikeli kimyasal madde ve radyoaktif maddelerle çalışma gibi) uzaktan çalışmaya uygun görülmemiştir.
Bir yanıt yazın