Bir taşınmazın değerini ve kullanım şeklini doğrudan belirleyen imar planları, zaman zaman malik ya da komşu parsel sahiplerinin menfaatlerine aykırı şekilde değiştirilebilir. Bu durumda idari yargı yoluna başvurmak mümkündür; ancak dava açma hakkının kapsamı sanıldığından daha sınırlıdır.
İmar Planına Kim, Nasıl İtiraz Edebilir?
3194 sayılı İmar Kanunu m. 8 uyarınca, onaylanan imar planları 1 ay süreyle ilan edilir; bu askı süresi içinde ilgililer, planın ilan edildiği idareye yazılı itirazda bulunabilir. İtirazın reddi veya cevap verilmemesi hâlinde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m. 7’deki genel 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabilir.
Dava Açma Ehliyeti: Menfaat İlişkisi Şart
Danıştay 6. Dairesi’nin 19.11.2024 tarihli, 2022/5836 Esas ve 2024/6746 Karar sayılı kararı, iptal davası açılabilmesi için aranan menfaat ilişkisinin kişisel, meşru ve güncel olması gerektiğini; işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişki bulunması şartını vurgulamaktadır. Kararda, davacının kendi mülkiyetinde olmayan, komşu bir parselin yapılaşma koşullarının değiştirilmesini talep etmesi ve bu talebin reddi üzerine dava açması durumunda, davacının bu parsel üzerinde meşru ve kişisel bir menfaat ihlali bulunmadığı, dolayısıyla davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. (Danıştay 6. Dairesi, E. 2022/5836, K. 2024/6746, T. 19.11.2024)
Kendi Taşınmazınız İçin Plan Değişikliği İsteyebilirsiniz
Aynı Danıştay kararı, ilgililerin İYUK m. 10 uyarınca, kendi mülkiyetlerinde bulunan taşınmazları ile ilgili olarak her zaman plan değişikliği talebinde bulunabileceğini ve bu talebin reddi üzerine, dava açma süresi içinde ret işlemiyle birlikte imar planına karşı dava açabileceklerini de açıkça belirtmektedir. Yani dava ehliyeti, kişinin kendi taşınmazına ilişkin planlama koşulları söz konusu olduğunda mevcuttur; sorun, başkasının taşınmazına yönelik planlama kararlarına itirazda ortaya çıkmaktadır.
Dava Açma Süresi: Askı İlanı mı, Uygulama İşlemi mi?
İmar planlarına karşı dava açma süresi konusunda iki farklı başlangıç noktası vardır: plan askıya çıktığında (ilan tarihinden itibaren 60 gün) veya plana dayalı bir uygulama işlemi (yapı ruhsatı, parselasyon, kamulaştırma gibi) tesis edildiğinde, bu işlemle birlikte planın da iptalinin istenmesi. Askı süresinde dava açılmamışsa, planın doğrudan iptali artık istenemez; ancak plana dayalı somut bir uygulama işlemi yapıldığında, o işlemle birlikte dayanağı olan plana karşı da dava açılabilir.
Kaynakça
- 3194 sayılı İmar Kanunu, m. 8.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 2, 7, 10, 14.
- Danıştay 6. Dairesi, E. 2022/5836, K. 2024/6746, T. 19.11.2024 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Komşu parselin imar planına itiraz edebilir miyim?
Danıştay’a göre kural olarak hayır; kendi mülkiyetinizde olmayan bir taşınmazın planına, kişisel ve meşru bir menfaat ihlali bulunmadıkça dava açma ehliyetiniz yoktur.
İmar planı itirazı hangi süre içinde yapılmalıdır?
Plan, ilgili idarede 1 ay süreyle askıya çıkarılır; itirazlar bu askı süresi içinde yazılı olarak idareye yapılmalıdır.
İdare itirazımı reddederse ne yapmalıyım?
Ret işlemine karşı, İYUK m. 7 uyarınca 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz.
Askı süresinde itiraz etmezsem hakkım tamamen düşer mi?
Planın doğrudan iptalini o dönem için isteyemezsiniz; ancak plana dayalı bir uygulama işlemi (ruhsat, parselasyon gibi) yapıldığında, bu işlemle birlikte plana karşı yeniden dava açma imkanınız doğar.
İlgili Yazılar
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın