Bir sigortalının vefatı, geride kalan eş ve çocukları için hem büyük bir üzüntü hem de ekonomik belirsizlik yaratır. Sosyal güvenlik sistemi, bu kişilere ölüm aylığı (halk arasında dul ve yetim aylığı) bağlayarak belirli bir güvence sunar; ancak bu hakkın kazanılması bazı şartlara bağlıdır.
Ölüm Aylığından Kimler Yararlanabilir?
506 sayılı (mülga) Kanun’un 68. maddesi ve günümüzde uygulanan 5510 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri uyarınca, ölen sigortalının aylığından; dul eşi (aylık alan çocuğu yoksa %75’i, varsa %50’si oranında), 18 yaşını (öğrenim durumuna göre 20 veya 25 yaşını) doldurmamış veya malul olan çocukları ile evli olmayan, boşanan veya dul kalan kız çocukları belirli oranlarda yararlanabilir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 07.11.2016 tarihli, 2016/10974 Esas ve 2016/13448 Karar sayılı kararı, bu koşulları ayrıntılı biçimde açıklamaktadır. (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2016/10974, K. 2016/13448, T. 07.11.2016)
Hak Sahipliği Ne Zaman Doğar?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.10.2025 tarihli, 2024/548 Esas ve 2025/658 Karar sayılı kararı, ölüm sigortasından aylık bağlanırken; hak sahipliği sıfatının kazanıldığı, yani hak sahipliğine ilişkin tüm şartların (örneğin kız çocuğunun çalışmaması, evli olmaması gibi) sağlandığı tarihteki mevzuat hükümlerinin esas alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu, sigortalının ölüm tarihi ile hak sahipliğinin kazanıldığı tarihin her zaman aynı olmayabileceği anlamına gelir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2024/548, K. 2025/658, T. 22.10.2025)
Birden Fazla Ölüm Aylığı Alınabilir mi?
506 sayılı Kanun m. 68’in son cümlesi ve 5510 sayılı Kanun m. 54/1-a-5 uyarınca, hem eşinden hem de anne/babasından ölüm aylığına hak kazanan kişiye, kural olarak sadece tercih ettiği veya yüksek olan bir aylık ödenir; ikisi birden alınamaz. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2016/10974 sayılı kararına konu olayda, davacının kocasından zaten yüksek bir ölüm aylığı almakta olması nedeniyle, ayrıca babasından da ölüm aylığı bağlanmasının mümkün olmadığına hükmedilmiştir.
Sigortalıyı Kasten Öldüren Kişi Ölüm Aylığı Alabilir mi?
Hayır. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin 26.09.2013 tarihli, 2012/11448 Esas ve 2013/17128 Karar sayılı kararı, Türk Medeni Kanunu’nun mirastan yoksunluk hükümlerine (m. 578) paralel bir değerlendirmeyle, sigortalıyı kasten ve hukuka aykırı olarak öldüren eşin, o sigortalıdan dolayı ölüm aylığı alamayacağını açıkça ortaya koymuştur.
Kaynakça
- 506 sayılı (mülga) Sosyal Sigortalar Kanunu, m. 68.
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 32, 34, 54, 97.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2024/548, K. 2025/658, T. 22.10.2025 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2016/10974, K. 2016/13448, T. 07.11.2016 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Dul eşe ne kadar ölüm aylığı bağlanır?
Aylık alan çocuğu bulunmayan dul eşe sigortalının aylığının %75’i, aylık alan çocuğu bulunan dul eşe ise %50’si oranında ölüm aylığı bağlanır.
Boşanmış eş ölüm aylığı alabilir mi?
Kural olarak hayır; ölüm aylığı, ölüm tarihinde sigortalı ile evlilik birliği devam eden eşe bağlanır, boşanmış eş bu haktan yararlanamaz.
Çalışan kız çocuğuna ölüm aylığı bağlanır mı?
Kural olarak hayır; kız çocuklarının ölüm aylığından yararlanabilmesi için evli olmama, sigortalı bir işte çalışmama ve buralardan gelir/aylık almama şartlarının birlikte sağlanması gerekir.
Ölüm aylığı başvurusu ne zaman yapılmalıdır?
Hak sahipliği doğar doğmaz, gecikmeden SGK’ya yazılı başvuru yapılmalıdır; aksi hâlde zamanaşımı süresi (5 yıl) nedeniyle geçmişe dönük hak kaybı yaşanabilir.
İlgili Yazılar
- Emekli Aylığı Bağlanmasına İtiraz (Tahsis Talebinin Reddi)
- Kısmi Süreli Çalışmanın Emekliliğe Etkisi Nedir?
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın