Yıllarca prim ödedikten sonra emekli aylığı bağlanması için SGK’ya yapılan başvurunun reddedilmesi, sigortalılar için hem maddi hem de manevi açıdan ciddi bir hayal kırıklığı yaratır. Ancak bu ret kararı kesin değildir; hukuki yollarla itiraz edilebilir.
SGK Tahsis Talebini Neden Reddeder?
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yaşlılık aylığı (emekli aylığı) tahsis taleplerini genellikle; prim ödeme gün sayısının yetersiz olduğu, farklı sigortalılık statüleri (SSK/4-1a, Bağ-Kur/4-1b) arasındaki geçişlerde belirli bekleme sürelerinin (örneğin Bağ-Kur sonrası 3,5 yıl SSK şartı gibi) yerine getirilmediği, prim borcu bulunduğu veya bildirilen hizmetlerin gerçek dışı bulunduğu gerekçeleriyle reddeder ya da bağlanmış aylığı sonradan durdurur.
Tahsis Talebinin Reddine Karşı Dava: Tespit Davası
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 11.10.2023 tarihli, 2023/7708 Esas ve 2023/9558 Karar sayılı kararı, SGK’nın tahsis talebini reddetmesi üzerine açılan davanın hukuki niteliğinin, sigortalının belirli bir tarih itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkin olduğunu ortaya koymaktadır. Kararda, davacının önceki dönemde iptal edilen hizmetlerinin, sonraki dönemde sosyal güvenlik destek primine (SGDP) tabi çalışmalarının tüm sigorta kollarına dönüştürülerek emeklilik şartlarına yetecek şekilde değerlendirilmesi talebiyle açılan dava, ilk derece mahkemesi ve istinaf aşamalarından geçerek onanmıştır. (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2023/7708, K. 2023/9558, T. 11.10.2023)
Hangi Mahkemede Dava Açılır?
SGK’nın tahsis talebini reddeden veya emekli aylığını durduran işlemlerine karşı açılacak davalar, İş Mahkemeleri (5510 sayılı Kanun kapsamındaki uyuşmazlıklar için görevli mahkeme) nezdinde görülür. Dava, kural olarak SGK’nın ret veya durdurma işleminin iptali ile birlikte, belirli bir tarihten itibaren aylık bağlanması gerektiğinin tespiti talebiyle açılır.
Zamanaşımı ve Aylık Başlangıç Tarihi
Dava sonunda aylığa hak kazandığı tespit edilen sigortalının aylığı, kural olarak yazılı tahsis talep tarihini izleyen aybaşından itibaren başlar; geçmişe dönük olarak talep tarihinden önceki döneme aylık bağlanması mümkün değildir. Bu nedenle, hak kaybına uğramamak için tahsis talebinin zamanında ve doğru şekilde yapılması, ret hâlinde ise dava açma süresinin geciktirilmemesi büyük önem taşır.
Kaynakça
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu.
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2023/7708, K. 2023/9558, T. 11.10.2023 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
SGK emekli aylığı talebimi reddederse ne yapmalıyım?
Ret işlemine karşı, aylığa hak kazandığınızın tespiti istemiyle iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Farklı sigortalılık statülerindeki (SSK/Bağ-Kur) hizmetlerim birleştirilebilir mi?
Evet; kanunda öngörülen geçiş ve bekleme süreleri şartlarına uyulması kaydıyla, farklı statülerdeki hizmetler emeklilik hesabında birleştirilebilir.
Dava kazanılırsa aylık geçmişe dönük olarak mı ödenir?
Aylık, kural olarak yazılı tahsis talep tarihini izleyen aybaşından itibaren başlar; talep tarihinden önceki döneme geçmişe dönük ödeme yapılmaz.
SGK sonradan bağladığı aylığı durdurabilir mi?
Evet; hizmetlerde usulsüzlük veya şart eksikliği tespit edilirse SGK aylığı durdurabilir, bu işleme karşı da dava yoluna gidilebilir.
İlgili Yazılar
- Kısmi Süreli Çalışmanın Emekliliğe Etkisi Nedir?
- Ölüm Aylığı (Dul ve Yetim Aylığı) Nasıl Bağlanır? Şartları Nelerdir?
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın