Günümüzde giderek yaygınlaşan kısmi süreli (part-time) çalışma modeli, çalışanların merak ettiği önemli bir soruyu beraberinde getiriyor: bu şekilde çalışmak, emeklilik için gereken prim gün sayısını nasıl etkiler?
Kısmi Süreli Çalışmada Prim Gün Sayısı Nasıl Hesaplanır?
5510 sayılı Kanun’un 80. maddesi uyarınca, işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının prim ödeme gün sayısı; ay içindeki toplam çalışma saatinin, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m. 101 uyarınca bu bölme işlemi genellikle günlük 7,5 saat esas alınarak yapılır ve 7,5 saatin altındaki çalışmalar da 1 güne tamamlanır.
20 Günü Aşan Bildirimler Kısmi Süreli Sayılabilir mi?
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 02.06.2025 tarihli, 2025/3451 Esas ve 2025/9305 Karar sayılı kararına ilişkin karşı oy gerekçesi, önemli bir sınırı vurgulamaktadır: 4857 sayılı Kanun m. 13 uyarınca kısmi süreli sayılabilmek için haftalık çalışmanın, tam süreli emsal çalışmanın önemli ölçüde altında (uygulamada üçte ikisinden az, yani haftalık 45 saatlik işyerinde 30 saatin altında) olması gerekir. Aylık 20 günü aşan ve hafta tatiline giren bildirimlerin kısmi süreli veya çağrı usulü çalışma olarak nitelendirilemeyeceği, bu tür çalışmaların tam süreli kabul edilerek bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir. (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/3451, K. 2025/9305, T. 02.06.2025)
Emeklilik İçin Gereken Toplam Prim Gün Sayısına Etkisi
Kısmi süreli çalışmada prim gün sayısı, çalışılan saate göre orantılı olarak hesaplandığından, tam süreli çalışmaya göre daha az gün prim yatırılmış olabilir. Bu durum, emeklilik için gereken toplam prim gün sayısına (kanunda öngörülen 7200, 9000 gün gibi eşiklere) ulaşma süresini doğrudan uzatabilir. Ancak sigortalılık süresi (işe giriş tarihinden itibaren geçen takvim süresi) bakımından, kısmi süreli çalışma dönemleri de kesintisiz sigortalılık süresine dahil edilir; sadece prim gün sayısı bölünerek hesaplanır.
İşverenin Yanlış Bildirimi Nasıl Düzeltilir?
İşverenin, aslında tam süreli çalışılan bir dönemi kısmi süreli olarak (eksik gün üzerinden) bildirmesi, sigortalının prim gün sayısını haksız yere azaltır. Bu durumda sigortalı, işveren ve SGK’ya karşı hizmet tespiti davası açarak, gerçek çalışma süresinin ve buna göre olması gereken prim gün sayısının tespitini isteyebilir; işyeri kayıtları, puantaj cetvelleri ve tanık beyanları bu davada önemli delillerdir.
Kaynakça
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 80.
- 4857 sayılı İş Kanunu, m. 13.
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/3451, K. 2025/9305, T. 02.06.2025 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Kısmi süreli çalışırsam emekliliğim ne kadar gecikir?
Bu, çalıştığınız saat oranına bağlıdır; prim gün sayısı çalışma saatiyle orantılı hesaplandığından, tam süreliye göre gereken toplam prim gününe ulaşma süreniz uzayabilir.
Ayda 20 günden fazla bildirim yapılan bir çalışma kısmi süreli sayılır mı?
Yargıtay uygulamasına göre hayır; bu durumda çalışma tam süreli kabul edilerek bildirilmesi gerekir.
İşveren beni kısmi süreli göstererek eksik prim yatırırsa ne yapabilirim?
Hizmet tespiti davası açarak gerçek çalışma sürenizin ve olması gereken prim gün sayısının tespitini talep edebilirsiniz.
Kısmi süreli çalışma sigortalılık süresini de mi kısaltır?
Hayır; sigortalılık süresi (takvim süresi olarak) etkilenmez, sadece prim ödeme gün sayısı çalışılan saate göre orantılı hesaplanır.
İlgili Yazılar
- Emekli Aylığı Bağlanmasına İtiraz (Tahsis Talebinin Reddi)
- Doğum Sonrası Kısmi Süreli Çalışma ve Yarım Çalışma Ödeneği
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın