Doğum yapan çalışan kadınların iş hayatına dönerken karşılaştığı en büyük zorluklardan biri, çocuk bakımı ile çalışma hayatını dengeleyebilmektir. Kanun, bu dengeyi kurabilmeleri için kısmi süreli çalışma hakkı ve buna bağlı bir ödenek öngörmüştür.
Doğum Sonrası Kısmi Süreli Çalışma Hakkı Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu m. 13 ve “Analık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik” uyarınca, doğum izninin veya isteği hâlinde alınan altı aya kadarki ücretsiz iznin bitiminden sonra, kadın işçi çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar, işverene yazılı olarak başvurarak kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. İşveren, kanunda öngörülen şartlar sağlandığında bu talebi kabul etmekle yükümlüdür.
Yarım Çalışma Ödeneği: İŞKUR’dan Alınan Destek
Kısmi süreli çalışmaya geçen ve haftalık çalışma süresini yarıya indiren işçiye, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun Ek 5. maddesi uyarınca, İŞKUR tarafından belirli bir süre yarım çalışma ödeneği ödenir. Bu ödenek, işçinin kısmi süreli çalışması nedeniyle azalan ücretini kısmen telafi etmeyi amaçlar; ödeneğin alınabilmesi için işçinin son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olması ve doğum sonrası kısmi süreli çalışmaya fiilen başlamış olması gibi şartlar aranır.
İşveren Kısmi Süreli Çalışma Talebini Sonradan İptal Edebilir mi?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 15.12.2025 tarihli, 2025/8252 Esas ve 2025/9899 Karar sayılı kararına konu olayda, bir kamu kurumunda çalışan ve 4857 sayılı Kanun m. 13 ile ilgili Yönetmelik’e dayanarak kısmi süreli çalışmaya başlayan işçinin, bir süre sonra idarece bu iznin iptal edildiği ve normal vardiya sistemine geri döndürüldüğü görülmektedir. Uyuşmazlık, işçinin 4857 sayılı Kanun’a tabi olup olmadığı ve buna bağlı olarak kısmi süreli çalışma hakkından yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmıştır; bu da göstermektedir ki, kısmi süreli çalışma talebinin kabulünden sonra da uygulamada uyuşmazlıklar çıkabilmektedir. (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/8252, K. 2025/9899, T. 15.12.2025)
Kısmi Süreli Çalışma Kıdem ve Diğer Haklara Zarar Verir mi?
Kısmi süreli çalışma döneminde işçinin kıdemi kesintisiz olarak işlemeye devam eder; ancak ücret ve buna bağlı bazı haklar (yıllık izin, ikramiye gibi), çalışılan süreyle orantılı olarak hesaplanır. Analık izni ve doğum sonrası kısmi süreli çalışma sürecinde işten çıkarma yasağı ve iş güvencesi hükümleri de ayrıca uygulama alanı bulur; işverenin bu süreçte işçiyi sırf bu talebi nedeniyle işten çıkarması hukuka aykırıdır.
Kaynakça
- 4857 sayılı İş Kanunu, m. 13.
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, Ek m. 5.
- Analık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik.
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/8252, K. 2025/9899, T. 15.12.2025 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Doğum sonrası kısmi süreli çalışma talebini işveren reddedebilir mi?
Kanunda öngörülen şartlar (çocuğun yaşı, başvuru süresi gibi) sağlanmışsa işveren bu talebi kabul etmekle yükümlüdür; haksız redde karşı hukuki yollara başvurulabilir.
Yarım çalışma ödeneğini kim, nereden alır?
Şartları taşıyan işçi, İŞKUR’a başvurarak 4447 sayılı Kanun’un Ek 5. maddesi kapsamında yarım çalışma ödeneği talep edebilir.
Kısmi süreli çalışma ne zamana kadar sürdürülebilir?
Çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar bu haktan yararlanılabilir.
Kısmi süreli çalışırken kıdem tazminatı hakkım etkilenir mi?
Hayır; kıdem, kesintisiz olarak işlemeye devam eder, sadece ücrete bağlı hesaplamalar çalışılan süreyle orantılı yapılır.
İlgili Yazılar
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın