Bir trafik kazasından sonra araç onarılıp eski hâline getirilse dahi, kaza geçirmiş olması nedeniyle ikinci el piyasa değeri, hiç kaza yapmamış eşdeğer bir araca göre daha düşük kalır. İşte bu fark, hukuken “değer kaybı” olarak adlandırılır ve kazada kusuru bulunmayan araç sahibinin talep edebileceği ayrı bir maddi tazminat kalemidir.
Değer Kaybı, Onarım Bedelinden Farklı Bir Kalemdir
Araç sahibi, kaza nedeniyle hem onarım masraflarını (hasar bedeli) hem de değer kaybını ayrı ayrı talep edebilir. Aracın ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kaza kaydı taşıması nedeniyle piyasa değerinin düşük kalacağı Yargıtay tarafından da kabul edilen bir gerçektir.
Yargıtay’ın Değer Kaybı Hesaplama Kriteri
Değer kaybının hesaplanmasında uygulamada farklı yöntemler kullanılsa da, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 13.09.2017 tarihli, 2016/14982 Esas ve 2017/7684 Karar sayılı kararında bu konudaki yerleşik ölçüt açıkça ortaya konmuştur: “Dairemizce değer kaybının belirlenmesi hususunda aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmaktadır.” Karar, bu kritere uygun şekilde hesaplama yapmayan bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağını, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanan yerler ve hasarlı bölgelerin özellikleri dikkate alınarak yeniden rapor alınması gerektiğini vurgulamıştır. (Yargıtay 17. HD., E. 2016/14982, K. 2017/7684, T. 13.09.2017)
Pratikte bu hesaplama, konusunda uzman bir makine mühendisi bilirkişi veya İTÜ/Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan alınacak bir raporla yapılır; galericilerin verdiği gayriresmi değer kaybı tahminleri, denetime elverişli kabul edilmez.
Değer Kaybı Talebi Kimden İstenir?
Kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortası (ZMSS) poliçesi bulunuyorsa, değer kaybı talebi öncelikle bu sigorta şirketinden, poliçe limitleri dahilinde talep edilir. Sigortanın limiti yetersiz kalırsa veya sigorta hiç yoksa, kusurlu sürücü ve araç işleteninden de talep edilebilir.
Değer kaybı talebinde bulunabilmek için kazada kusursuz veya kısmen kusurlu olmak yeterlidir; talep, tespit edilen kusur oranına göre orantılı olarak hesaplanır (örneğin karşı taraf %100 kusurluysa değer kaybının tamamı, %60 kusurluysa değer kaybının %60’ı talep edilebilir).
Hangi Araçlarda Değer Kaybı Talep Edilemez?
Aracın hasarı, kaza öncesinde zaten mevcut olan eski bir hasarın devamı niteliğindeyse veya kazadan önce de değer kaybına yol açacak düzeyde onarım geçirmişse, bu durum bilirkişi incelemesinde ayrıca değerlendirilir ve yalnızca yeni kazadan kaynaklanan ek değer kaybı hesaplanır.
Kaynakça
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 90, 97.
- Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2016/14982, K. 2017/7684, T. 13.09.2017 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Değer kaybı davası açmadan önce sigorta şirketine başvurmam gerekir mi?
Evet; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca dava açılmadan önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması, dava şartı olarak aranmaktadır.
Değer kaybı için ekspertiz ücretini kim öder?
Kusurlu tarafın sigortası, kural olarak zararın tespiti için yapılan makul ekspertiz masraflarından da (kusur oranına göre) sorumlu tutulabilir.
Değer kaybı davasında zamanaşımı süresi nedir?
2918 sayılı Kanun m. 109 uyarınca, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde dava açılmalıdır; kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir.
İkinci el bir araçta da değer kaybı talep edilebilir mi?
Evet; aracın ikinci el olması değer kaybı talebini engellemez, ancak aracın yaşı ve mevcut durumu hesaplamada dikkate alınan faktörlerdendir.
İlgili Yazılar
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Trafik kazası tazminatı ile ilgili sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın