İşverenin ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu birden fazla işçiyi aynı dönemde işten çıkarması, belirli sayısal eşikleri aşması hâlinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 29. maddesi kapsamında “toplu işçi çıkarma” olarak nitelendirilir ve özel bir usule tabi tutulur.
Hangi Durumlar Toplu İşçi Çıkarma Sayılır?
Bir aylık süre içinde, işyerinde çalışan işçi sayısı 20 ile 100 arasında ise en az 10 işçinin, 101 ile 300 arasında ise en az yüzde 10 oranında işçinin, 301 ve üzerinde ise en az 30 işçinin işine ekonomik, teknolojik, yapısal veya benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu son verilmesi toplu işçi çıkarma sayılır.
Bildirim Usulü ve Süresi
İşveren, toplu işçi çıkarmak istediğinde bunu en az otuz gün önceden yazılı olarak işyeri sendika temsilcilerine, ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirmek zorundadır.
Bu bildirimde, işçi çıkarmanın sebepleri, bundan etkilenecek işçi sayısı ve grupları ile işe son verme işlemlerinin hangi zaman dilimi içinde gerçekleştirileceğine dair bilgilere yer verilmesi gerekir.
Fesih Bildirimlerinin Hüküm Doğurması
Fesih bildirimleri, işverenin toplu işçi çıkarma isteğini ilgili bölge müdürlüğüne bildirmesinden itibaren otuz gün sonra hüküm doğurur. Bu süre, işçilerin yeni iş arayışına hazırlanabilmesi ve gerekirse istihdamı koruyucu tedbirlerin değerlendirilebilmesi amacını taşır.
Usule Aykırılığın Sonuçları
Kanunda öngörülen bildirim usulüne uyulmadan yapılan toplu işten çıkarmalar, fesih işlemini usul yönünden sakatlar. Ayrıca 4857 sayılı Kanun’un 100. maddesi uyarınca, usulüne aykırı toplu işçi çıkaran işveren veya vekiline, çıkarılan her işçi için idari para cezası uygulanır; bu ceza miktarı 2026 yılı için 9.943 TL olarak belirlenmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Toplu işçi çıkarmada işçiye ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı ödenir mi?
Evet, toplu işçi çıkarmaya ilişkin özel usul, işçinin kıdem ve ihbar tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz; şartları oluşan işçilere bu tazminatlar ayrıca ödenir.
Otuz günlük bekleme süresi içinde işçi çalışmaya devam eder mi?
Evet, fesih bildirimleri bölge müdürlüğüne yapılan bildirimden otuz gün sonra hüküm doğurduğundan, bu süre içinde iş sözleşmeleri ve dolayısıyla çalışma ilişkisi devam eder.
Toplu işçi çıkarmadan sonra aynı işler için yeniden işçi alınabilir mi?
İş Kanunu, toplu işçi çıkarmanın kesinleşmesinden itibaren belirli bir süre içinde işverenin aynı nitelikteki iş için yeniden işçi almak istemesi hâlinde, çıkarılan işçileri niteliklerine uygun işe öncelikle çağırmasını teşvik eden düzenlemeler içerir.
Toplu işçi çıkarma kapsamındaki 30-100 kişilik işyeri eşiği nasıl hesaplanır?
Eşik, bir aylık süre içinde işe son verilen işçi sayısına göre hesaplanır; işyerindeki toplam çalışan sayısına göre 20-100 arası, 101-300 arası ve 301 üzeri için farklı oranlar uygulanır.
Bir yanıt yazın