İşverenlerin sıkça başvurduğu fesih sebeplerinden biri olan performans düşüklüğü, tek başına geçerli bir fesih nedeni oluşturmaz. Bu sebebin geçerli sayılabilmesi için Yargıtay içtihatlarıyla şekillenen belirli şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Performans Düşüklüğü Geçerli Neden midir?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca işçinin yetersizliğinden kaynaklanan nedenler, işverenin geçerli nedenle fesih hakkını kullanabilmesi için kanunda sayılan sebepler arasındadır. Ancak performans düşüklüğü, İş Kanunu m. 25’te düzenlenen haklı nedenle derhal fesih sebeplerinden değil, ihbar süresine uyularak yapılan geçerli nedenle fesih sebeplerinden biridir.
Yargıtay’a göre soyut ve somut olarak ortaya konmamış, öznel değerlendirmelere dayanan bir “performans düşüklüğü” iddiası, tek başına geçerli fesih nedeni olarak kabul edilmez.
Geçerli Sayılması İçin Aranan Şartlar
Son çare ilkesi gereği, işveren doğrudan feshe başvurmadan önce işçiyi uyarmalı, gerekli eğitimi vermeli ve performansını iyileştirmesi için makul bir süre tanımalıdır.
Performans kriterlerinin objektif, ölçülebilir ve önceden işçiye bildirilmiş olması gerekir; işçinin hangi hedeflere göre değerlendirildiğini bilmemesi, feshi geçersiz kılan bir unsurdur.
İşçinin performans düşüklüğü iddiasına karşı savunmasının alınması, İş Kanunu m. 19/2 uyarınca zorunludur; savunma alınmadan yapılan fesih, sadece bu nedenle dahi geçersiz sayılabilir.
Şartlar Sağlanmazsa Ne Olur?
Yukarıdaki şartların yerine getirilmediği bir performans feshi, işe iade davasına konu olabilir. Mahkeme, feshin geçersizliğine karar verirse işçinin işe iadesine ve boşta geçen süre ile işe başlatmama tazminatına hükmedebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İşveren performans düşüklüğünü nasıl ispatlamalıdır?
İşveren, önceden belirlenmiş ve işçiye bildirilmiş somut performans kriterlerine, yazılı uyarılara ve varsa iyileştirme sürecine ilişkin belgelerle performans düşüklüğünü ispatlamalıdır; soyut değerlendirmeler yeterli görülmez.
Performans düşüklüğü nedeniyle yapılan fesihte kıdem tazminatı ödenir mi?
Evet, geçerli neden kapsamında yapılan bu tür fesihlerde işçi kural olarak kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır; ortadan kalkan yalnızca iş güvencesi kapsamındaki işe iade talebidir.
İşe iade davası ne kadar süre içinde açılmalıdır?
Fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade davası açılması veya arabuluculuğa başvurulması gerekir.
Kısa süreli düşük performans tek başına fesih için yeterli midir?
Hayır, Yargıtay kısa süreli ve geçici nitelikteki performans düşüklüğünü genellikle geçerli fesih nedeni olarak kabul etmez; süreklilik arz eden ve somut verilerle desteklenen bir düşüklük aranır.
Bir yanıt yazın