4857 sayılı İş Kanunu, kadın işçileri gebelik ve doğum sürecinde özel olarak koruma altına alır. Analık izni, doğum sonrası ücretsiz izin ve süt izni gibi haklar, hem annenin sağlığını korumayı hem de çocuğun bakımını güvence altına almayı amaçlar.
Analık İzni Süresi Ne Kadardır?
İş Kanunu m. 74 uyarınca kadın işçilerin doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık süre boyunca çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik hâlinde doğumdan önceki 8 haftalık süreye 2 hafta daha eklenir; bu durumda toplam izin süresi 18 haftaya çıkar.
Sağlık durumu uygun olan kadın işçi, doktor onayıyla doğumdan önceki 3 haftaya kadar işyerinde çalışmayı sürdürebilir; bu şekilde çalışılan süreler doğum sonrası izin süresine eklenir.
Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Hakkı
Analık izninin bitiminden itibaren, çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla, kadın işçiye isteği hâlinde birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullandırılır. Çoğul doğumlarda bu sürelere 30 gün eklenir.
Süt İzni Hakkı
Bir yaşından küçük çocuğu bulunan kadın işçilere, çocuklarına süt vermeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu iznin, işçinin belirleyeceği saatlerde ve hangi aralıklarla kullanılacağı işçinin tercihine bırakılmıştır.
Evlat Edinme Hâlinde Analık İzni
Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya tek başına evlat edinene, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta analık hâli izni kullandırılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Analık izni süresince ücret ödenir mi?
Analık izni süresince işçiye işveren tarafından ücret ödenmez; ancak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirli şartlarla geçici iş göremezlik ödeneği (doğum parası) ödenir.
Doğum sonrası ücretsiz izin süresince SGK primi yatırılır mı?
Hayır, ücretsiz izin süresince işveren tarafından SGK primi yatırılmaz; bu süre genel olarak sigortalılık açısından prim ödeme gün sayısına dahil edilmez.
İşveren, analık izni kullanan işçiyi bu dönemde işten çıkarabilir mi?
Kural olarak hayır; analık izni ve doğum sonrası ücretsiz izin süresince iş sözleşmesinin feshi işçi aleyhine kötüniyetli sayılabilir ve işe iade davasına konu olabilir; haklı bir neden bulunmadıkça bu dönemde fesih önerilmez.
Baba da doğum sonrası ücretsiz izin kullanabilir mi?
Doğum sonrası haftalık çalışma süresinin yarısı kadar kullanılabilen ücretsiz izin hakkı kanunda kadın işçiye tanınmıştır; ancak babalık izni ayrı ve daha kısa süreli bağımsız bir haktır.
Bir yanıt yazın