2012 yılında karşılıklılık (mütekabiliyet) şartının kaldırılmasıyla birlikte yabancı gerçek kişilerin Türkiye’de taşınmaz edinmesi büyük ölçüde kolaylaşmış olsa da, bu hak sınırsız değildir. Özellikle askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri bakımından kanunda özel ve daha katı sınırlamalar öngörülmüştür. Bu yazıda bu sınırlamayı Yargıtay kararı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ele alıyoruz.
Tapu Kanunu m.35 Kapsamında Genel Kural ve Sınırlama
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 09.04.2025 tarihli, 2024/3682 Esas ve 2025/1832 Karar sayılı kararında, 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 6302 sayılı Kanun’la değişik 35. maddesi uyarınca yabancı uyruklu gerçek kişilerin Türkiye’de mütekabiliyet (karşılıklılık) şartı aranmaksızın taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinebildiği; ancak bu edinimin kanuni sınırlamalara ve şartlara uyulması kaydıyla mümkün olduğu vurgulanmıştır. (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/3682, K. 2025/1832, T. 09.04.2025)
2565 Sayılı Kanun Kapsamında Askeri Yasak Bölge Sınırlaması
Kararda, 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca yabancıların birinci derece kara askeri yasak bölgelerine geçici olarak girmesinin ve orada oturmasının Genelkurmay Başkanlığının iznine bağlı olduğu; aynı Kanun’un 9. maddesi uyarınca ise yabancı gerçek ve tüzel kişilerin ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinde taşınmaz mal edinemeyeceği, yabancıların izin almadan geçici dahi olsa bu bölgelere giremeyeceği, oturamayacağı, çalışamayacağı ve taşınmaz mal kiralayamayacağı hükme bağlanmıştır. Yabancılara ait bu bölgelerdeki taşınmazların tasfiyesine karar vermeye ve tasfiye şekil ve şartlarını tespite Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Taşınmaz Ediniminde Mahkemece Re’sen Araştırılması Gereken Hususlar
Kararda, bir yabancının taşınmaz edinimine ilişkin bir uyuşmazlıkta mahkemenin, yalnızca Tapu Kanunu m.35 uyarınca ilçe tapu sicil müdürlüğü ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı’ndan mülk edinmeye engel bir durum olup olmadığını sormakla yetinemeyeceği; bununla birlikte 2565 sayılı Kanun kapsamında ayrıca inceleme ve araştırma yapılması, taşınmazın askeri yasak veya güvenlik bölgesi sınırları içinde kalıp kalmadığının netleştirilmesi gerektiği; bu inceleme yapılmadan eksik araştırmayla karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Kaynakça
- 2644 sayılı Tapu Kanunu, m. 35.
- 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu, m. 7, 9.
- Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/3682, K. 2025/1832, T. 09.04.2025 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancılar Türkiye’de her yerde taşınmaz edinebilir mi?
Hayır; 2012’de mütekabiliyet şartı kalksa da, Tapu Kanunu m.35 ve 2565 sayılı Kanun uyarınca askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ve stratejik bölgelerde önemli sınırlamalar uygulanmaktadır.
İkinci derece askeri yasak bölgede yabancı taşınmaz edinebilir mi?
Hayır; 2565 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca yabancı gerçek ve tüzel kişiler ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinde taşınmaz mal edinemez.
Bir taşınmazın askeri yasak bölgede olup olmadığı nasıl öğrenilir?
Tapu kaydındaki şerhler ile ilçe tapu sicil müdürlüğü, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı ve ilgili askeri makamlardan yapılacak sorgulamayla tespit edilebilir.
Yasağa aykırı edinilen bir taşınmaza ne olur?
Tapu Kanunu m.35 uyarınca bu şekilde edinilen ve süresi içinde tasfiye edilmeyen taşınmazlar, ilgili Bakanlıkça tasfiye edilerek bedele çevrilir ve bedeli hak sahibine ödenir.
İlgili Yazılar
- Gayrimenkul Alarak Türk Vatandaşlığı Kazanma Şartları Nelerdir?
- Yabancının Türkiye’de Şirket Kurması İçin Hangi İzinler Gereklidir?
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay/Danıştay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın