Türkiye’de belirli tutarda taşınmaz satın alan yabancıların istisnai yoldan Türk vatandaşlığı kazanabilmesi, son yıllarda en çok başvurulan vatandaşlık yollarından biri hâline gelmiştir. Ancak bu yolun işlemesi için aranan asgari yatırım tutarının, taşınmazın alım tarihine göre doğru tespit edilmesi büyük önem taşır. Bu yazıda bu süreci Danıştay kararı ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ele alıyoruz.
Asgari Taşınmaz Değeri ve Üç Yıl Satılmama Şerhi
Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca, en az 250.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da Türk Lirası tutarındaki bir taşınmazı, tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi konulmak şartıyla satın alan veya kat mülkiyeti/kat irtifakı kurulmuş bir taşınmazın satışının aynı tutar ve şerh şartlarıyla noterde vaat edildiği tespit edilen yabancı, 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararıyla istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabilir.
Asgari Tutarın Zaman İçinde Değişmesi ve Hangi Tarihin Esas Alınacağı
Danıştay 10. Dairesi’nin 30.09.2024 tarihli, 2020/3336 Esas ve 2024/3481 Karar sayılı kararında, asgari taşınmaz değerinin 12.01.2017-18.09.2018 tarihleri arasında satın alınan taşınmazlar için 1.000.000 Amerikan Doları, 19.09.2018 tarihi ve sonrasında satın alınanlar için ise 250.000 Amerikan Doları olarak uygulandığı; taşınmazın satın alındığı tarihte yürürlükte olan tutarın esas alınması gerektiği vurgulanmıştır. (Danıştay 10. Dairesi, E. 2020/3336, K. 2024/3481, T. 30.09.2024)
Hakkaniyet Gereği Sonraki Düşük Tutarın Uygulanabilmesi
Kararda, davacıların taşınmazı 1.000.000 Amerikan Doları eşiğinin uygulandığı bir tarihte satın almalarına rağmen, tapu müdürlüğüne başvurdukları tarihte eşiğin 250.000 Amerikan Dolarına düşürülmüş olması karşısında, hakkaniyet gereği başvurularının düşük olan 250.000 Amerikan Doları tutarını sağlayıp sağlamadığı yönünden yeniden değerlendirilmesi gerektiği; taşınmazın resmi senetteki satış değeri ile bağımsız değerleme (ekspertiz) raporundaki değerinin birbiriyle uyuşmaması hâlinde bu farkın da idarece netleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu içtihat, taşınmaz değerinin tespitinde hem resmi senet bedelinin hem de değerleme raporunun tutarlılığının arandığını göstermektedir.
Kaynakça
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, m. 12.
- Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, m. 20.
- Danıştay 10. Dairesi, E. 2020/3336, K. 2024/3481, T. 30.09.2024 (Yargı PRO içtihat veritabanı üzerinden teyit edilmiştir).
Sıkça Sorulan Sorular
Gayrimenkul alarak vatandaşlık için güncel asgari tutar nedir?
Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca güncel asgari tutar 250.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da Türk Lirasıdır; bu tutar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştirilebildiğinden başvuru öncesi güncel tutarın teyit edilmesi gerekir.
Taşınmazın üç yıl satılamayacağı şerhi neden aranır?
Yatırımın gerçekten kalıcı olduğunu göstermek amacıyla, taşınmazın edinim tarihinden itibaren üç yıl süreyle devredilmeyeceğine dair şerhin tapu kaydına işlenmesi zorunludur.
Taşınmazın değeri hangi tarihe göre hesaplanır?
Kural olarak taşınmazın satın alındığı tarihte yürürlükte olan asgari tutar esas alınır; ancak Danıştay içtihadında, sonradan tutarın düşürülmesi hâlinde hakkaniyet gereği başvuru tarihindeki düşük tutarın da dikkate alınabileceği kabul edilmiştir.
Resmi senet bedeli ile ekspertiz raporu farklı çıkarsa ne olur?
İdare, her iki değeri de inceleyerek taşınmazın gerçek değerinin asgari tutarı karşılayıp karşılamadığını tespit eder; değerler arasındaki tutarsızlık başvurunun reddine gerekçe olabilir.
İlgili Yazılar
- Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı (İstisnai Vatandaşlık) Hangi Şartlarla Kazanılır?
- Yabancıların Türkiye’de Taşınmaz Ediniminde Askeri Yasak Bölge Sınırlaması Nasıl Uygulanır?
Yazar Hakkında
Bu yazı, Kırklareli Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Akçınar tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay/Danıştay içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
İletişim
Sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir yanıt yazın